English · Nederlands
Noot van de redactie, oktober 2026: geschreven in september 2022, toen de inflatie piekte (10,6% in de eurozone in oktober van dat jaar, bron). De crash kwam niet op het moment dat ik verwachtte. Centrale banken verhoogden de rente in plaats van meer geld bij te drukken, en de bankenonrust van maart 2023, van Silicon Valley Bank tot Credit Suisse, werd met noodingrepen ingedamd (bron). Maar het was de timing die niet klopte, niet de redenering. De fundamenten die ik hieronder beschrijf, een financieel systeem dat draait op schulden, hefboomwerking en reddingsoperaties van centrale banken, zijn niet veranderd, en ik verwacht nog steeds dat het afloopt zoals ik beschrijf. Intussen stegen harde activa wel: goud kwam in januari 2026 voor het eerst boven de $5.000 per ounce uit (bron).
Voor iedereen die zich nog niet in een donkere grot heeft teruggetrokken, is het geen verrassing dat er economisch zwaar weer op komst is. Weinigen beseffen echter hoe ernstig de recessie zal worden en vooral – hoe beperkt we ons erop kunnen voorbereiden.
Wat is er aan de hand?
Op het moment is er een ‘perfect storm’ aan het ontstaan die het resultaat is van het samenkomen van een aantal gelijktijdige ‘depressies’ in de financiële atmosfeer. Deze volgen allen een dodelijk script van op hol geslagen centrale banken, corrupte handelaren en wegkijkende, of zelfs medeplichtige toezichthouders. Maar ze hebben ook allen dezelfde basis: de losgekoppelde werelden van papieren- en reële of fysieke waarde.
Aandelen
Rondom veel aandelen en andere financiële producten is een papieren wereld gecreëerd waarin met behulp derivaten eindeloos fake aandelen kunnen worden gecreëerd, zonder consequenties. Hiermee wordt het mogelijk voor de betrokken spelers* om zogenaamde ‘dark pools’ in stand te houden waarin de eigenlijke handel plaatsvindt, zonder enige relatie met de werkelijke vraag en aanbod.
Zo kan door het illegale ‘naked short selling’ van aandelen en het uitblijven van consequenties op het niet leveren van de geleende aandelen (zogenaamde ‘failures to deliver’ of FTD’s) , de partijen prijsbepaling eindeloos kunnen uitstellen en dus manipuleren. Dit kan omlaag en omhoog al naar gelang ze zelf willen. Het idee is dat het onderliggende bedrijf kapot gaat – of daarmee moet worden geholpen – zodat alle manipulatie verdwijnt in het faillisement.
Maar dit is slechts het topje van de ijsberg.
Oh, en niet alleen aandelen
Dat dit allemaal mogelijk is, is al decennia bekend. Dat het probleem groter wordt, is aan de hand van bepaalde indicatoren duidelijk te merken. Maar er zijn plausibele theorieën dat op deze manier bijna elk financieel product (aandelen, hypotheken, obligaties) zwaar wordt gemanipuleerd door een kleine maar zeer machtige groep bedrijven.
Zo is de praktijk rondom het doorverkopen van hypotheken die we wellicht herinneren van 2008 (of de verschillende films erover) is ook nooit gestopt, maar zelfs erger geworden. Een vergelijkbare bubbel staat nu in China op barsten met iets van 8 duizend miljard (!) dollar aan potentiële impact.
Andere beurzen (grondstoffen, energie, crypto, edelmetaal) hebben allemaal hun eigen derivaten met vergelijkbare mogelijkheden tot corruptie. Het is u wellicht ook opgevallen dat de goudprijs nauwelijks meer reageert op vraag – die natuurlijk flink is gestegen – of zelfs meebeweegt met de inflatie van de valuta waarin het wordt gehouden. Deze wordt dan ook al jaren gemanipuleerd door een paar grote banken. Niks geheims aan, de boetes zijn alleen de praktijk helaas meer dan waard.
Zelfs ons geld?
De grootste – maar helaas minst bekende – corruptie van allen, is ons hele geldsysteem. Sinds we de goudstandaard hebben losgelaten in 1971 is een indrukwekkend aantal economische indicatoren desastreus achteruit gegaan. U zou zich kunnen afvragen waarom er niet op deze indicatoren wordt gestuurd? Het antwoord is even eenvoudig als verbazingwekkend.
Sinds centrale banken bestaan hebben ze, onder de dekmantel van Keynesiaanse economische theorie, onze overheden een fantastisch instrument gegeven voor een eindeloze stroom geld naar de staatskas. Zwaar vereenvoudigd komt het erop neer dat een centrale bank schulden koopt van een overheid, die deze vervolgens uitgeven aan hun dure politieke beloften en zo opnieuw worden herkozen. “Rinse & repeat” deze cirkel een paar decennia en het maakt niet meer uit of u linkse of rechtse politici kiest, laat staan een kleinere overheid wil.
Wellicht denkt u dat dit een natuurlijk einde heeft, namelijk als de schuldenlast onbetaalbaar wordt. Maar daar is ook aan gedacht. De schuld wordt over de tijd namelijk vanzelf minder waard vanwege een prachtig instrument genaamd ‘inflatie’, de afwaardering van geld over tijd. Met andere woorden: de burgers betalen uiteindelijk de kosten van de lening in de vorm van hogere prijzen. De Engelsen zeggen niet voor niets “inflation is taxation without legislation”.
De enige voorwaarde voor dit systeem om te blijven werken is een enigszins normale verhouding tussen bruto nationaal product en nationale schuld en een permanente economische groei. Klein puntje van zorg: deze manier van ‘geld printen’ is sinds 2008 en met name de laatste 3 jaar totaal uit de hand gelopen vanwege extreme uitgaven aan het redden van banken en maatregelen tegen klimaatverandering en de pandemie. Er is nu veel teveel geld in omloop ten opzichte van de reële economie die de schuld erop moet gaan opbrengen.
Net als met aandelen, goud en grondstoffen is er dus een enorme bubbel ontstaan van ‘fake geld’ waarin het vertrouwen razendsnel aan het afnemen is.
Waar gaat dit heen?
Zonder te kijken naar andere zorgelijke ontwikkelingen in de financiële wereld**, is er genoeg aanleiding om een escalatie te verwachten van bovengenoemde problemen.
Een manier waarop de crash zou kunnen worden ge’triggerd is door een zogenaamd ‘Short Squeeze’ op een enkel aandeel of edelmetaal. Dat gebeurt in de praktijk als het onderliggende aandeel of edelmetaal snel in waarde stijgt terwijl veel geld is gestoken in short posities. Als deze posities extreem zijn opgelopen en de derivaten (opties, termijncontracten, etc.) verlopen, dan moet de partij die short is, een enorme hoeveelheid aandelen kopen, fysiek goud leveren, of op andere relevante wijze zijn positie in het contract sluiten.
Vanwege de toegenomen omvang van zowel het legale als illegale (naked) shorten, zou door een domino effect op deze manier een groot aantal financiële instellingen om kunnen vallen. In de Reddit forums die zich hiermee bezig houden wordt dit ook wel de Mother of All Short Squeezes genoemd (MOASS). Een situatie zoals in 2008, waarbij de hele financiële wereld ternauwernood werd gered van ondergang door ingrijpende centrale overheden, dient zich daarbij aan.
Op het gebied van ons geldsysteem, speelt Putin op dit moment een belangrijke rol. Doordat hij goud of roebel eist voor zijn olie en gas, koppelt hij op een dwingende manier de verschillende munten weer aan echte schaarse goederen. Het gevolg is dat zowel het machtsblok van de Eurodollar als de Petrodollar razendsnel onder druk komen te staan. Daarnaast moeten de centrale banken nog meer geld printen om van andere leveranciers olie te kopen en de industrie en bevolking te ‘helpen’ om de energierekening te kunnen betalen.
Help! Wat nu?
Eén verwachting in de online financiële communities is dat door een crash van één enkele investering van een hedge-fonds of bank, de liquiditeit opdroogt die ze nodig hebben om anderen te blijven dekken. Vanwege de onderlinge investeringen en waarborgen tussen deze bedrijven, zou dan één ’squeeze’ een flink aantal faillissementen tot gevolg kunnen hebben. De zorg blijft dat er nog steeds geen serieuze consequenties staan op openlijke fraude, waardoor partijen wellicht niet worden gedwongen om hun verplichtingen te voldoen. Als de FED of ECB bij moeten gaan springen vanwege het systeem risico van bepaalde banken en hedge-funds, dan kunnen die dat ‘geld’ weer niet gebruiken voor het ondersteunen van de Dollar of Euro.
De centrale banken hebben twee keuzes: of hoge inflatie veroorzaken door lage nominale rente voor de landen (meer geld printen) of het scenario van de jaren 20 van de vorige even doorspoelen en landen direct failliet laten gaan door deflatie. Gezien de angst voor de gevolgen van de tweede keuze, zullen de centrale banken altijd kiezen voor het eerste. Hetgeen dat instort is dan niet de staatsobligatie, maar de munt zelf.
Hierdoor zou dan weer een extreme inflatie ontstaan a la Weimar Republiek 5.0. Sommigen verwachten dan ook direct een introductie van een digitale crypto Dollar of Euro (Central Bank Digital Currency, of CBDC). De mogelijkheden hiervan om inflatie te beheersen zijn alleen net zo indrukwekkend als de potentiële volkomen controle over elk aspect van ons economische leven.
Ach, wiens plan leven we eigenlijk in?
Normaal gesproken worden dit soort artikelen afgesloten met een aantal financiële tips. Niet geheel toevallig zijn deze vaak precies in lijn met de belangen van de schrijver. Maar ik ben bang dat er iets aan de hand is waarvan niemand kan zeggen hoe het precies zal aflopen. De ‘veilige haven’ waar ik naar verwijs, is elk zogenaamd ‘activa aan toonder‘. Deze term wordt vaak gebruikt om investeringsinstrumenten te beschrijven, zoals fysiek goud, schaarse grondstoffen, Bitcoin of direct geregistreerde anticyclische (‘negatieve bèta‘) aandelen.
Maar hier zou ik deze definitie iets verder willen verbreden.
Als de wereld van geldwaarde vastzit in een gemanipuleerde papieren ‘scam’, is het misschien tijd om opnieuw naar de fysieke wereld te kijken. De echte wereld. Ja, dat zijn alle hierboven genoemde activa die u op uw naam kunt bezitten. Maar in uw bedrijf kan kan ook uw voorraad grondstof zijn; de fabrieken onder uw controle; de machines die uw product maken; de vrachtwagens die uw goederen afleveren; de mensen in uw bedrijf die uw strategie vertrouwen en uitvoeren.
Op een meer persoonlijk niveau kan het uw fysieke gezondheid betekenen, uw gezin, uw lokale support gemeenschap, uw niveau van autonomie van levensondersteunende netwerken die energie en voedsel bieden.
Dit zijn ook allemaal ‘activa aan toonder’ die centrale banken niet kunnen drukken, die regeringen niet ‘in het leven kunnen beloven’ en die financiële instellingen niet in het geheim onderling kunnen verhandelen. Misschien is het tijd om meer van uw vermogen en energie daar te investeren?
Misschien leidt deze crisis tot een lange recessie. Misschien leidt het uiteindelijk tot een broodnodige radicale decentralisatie van ons financiële systeem. Maar wat er aan de andere kant ook uitkomt, uw ‘bezit aan toonder’ is van u en u moet er voor zorgen.
Tenslotte
Als u het tot hier heeft volgehouden, dan vindt u het waarschijnlijk interessant of zelfs belangrijk om deze ontwikkelingen te blijven volgen. Maar hopelijk put u geen echt vertrouwen uit de beperkte voorkennis die dit u wellicht biedt. Ik hoop dat u net als ik ook geen enkele illusie koestert over de controleerbaarheid van complexe systemen als deze, laat staan de mogelijkheden om geld te verdienen uit chaotische tijden. Misschien dat uit deze crisis eindelijk een radicale decentralisatie van ons financiële systeem gaat plaatsvinden.
De enige èchte rust die we hierover kunnen hebben, komt niet van onze eigen voorbereidingen of toekomstvisies, maar van het besef dat God dit alles heeft voorbereid en dat Zijn plan altijd slaagt!
Leestips:
*met name grote banken, hedge-fondsen, market-makers, brokers, clearing houses en for-profit beurzen
**zoals het fundamentele probleem met fractional reserve banking
Wat in 2026 nog steeds geldt
- Bezit waar het bedrijf van afhangt. De bredere definitie van ‘activa aan toonder’ in dit stuk, voorraad, machines, mensen en het lokale netwerk, heeft zijn waarde al bewezen, nog voor de crash. In 2026 geldt dezelfde toets voor data en AI: wie zijn product laat draaien op een gehuurd model, platform of gehuurde dataset, heeft een contract, geen bezit.
- Pricing power komt uit echte waarde. De inflatiejaren scheidden bedrijven die hun prijs konden koppelen aan tastbare waarde van bedrijven die leunden op goedkoop geld en beloften. Hetzelfde geldt voor de pricing van AI-producten vandaag: reken af op de geleverde uitkomst, niet op de hype.
- Wie de geldinfrastructuur beheert, doet ertoe. De CBDC-vraag is nu concreet: het Europees Parlement stelde in juli 2026 zijn onderhandelingsmandaat voor een digitale euro vast, met een ECB-pilot gepland voor 2027 en uitgifte op zijn vroegst vanaf 2029 (bron), terwijl de VS een federale CBDC in januari 2025 per presidentieel decreet verboden (bron). De keuzes over privacy en controle worden nu gemaakt.